اساسنامه حزب امید ایران
پیشگفتار
ما اعضای حزب امید ایران بر اساس باورمندی به اهداف تعریف شده در مرامنامهی حزب، پایبندی خود را برای تحقق اهداف تبیین شده تا رسیدن به یک جمهوری دموکراتیک لائیک اعلام میداریم.
اساس تفکر و منش حزب امید ایران بر تعامل در داخل با نیروهای دموکراتیکی است که دل در گرو ایران آزاد و آباد دارند و در خارج، در تبیین مناسبات با دیگر کشورهای جهان بر اساس منافع و حقوق ملی و حفظ احترام متقابل میباشد.
ما اعضاء حزب امید ایران بر اساس اصول زیر، متعهد میشویم که تمام توان خود را برای تحقق این مفاد بهکار گیریم:
1- استقرار یک جمهوری، بر اساس آزادی، قانونمداری، نظامی دموکراتیک و مبتنی بر مشارکت همگانی در انتخاباتی آزاد.
2- پس از گذار از نظام استبدادی جمهوری اسلامی، ساختار سیاسی-تشکیلاتی حزب، با تصویب کنگره بازنگری خواهد گردید و کلیهی وظایف واحدهای حزبی و اختیارات شورای دبیران در داخل و خارج، به شورای منتخب کنگره در داخل ایران منتقل خواهد شد.
ساختار حزب امید ایران
حزب امید ایران، بر اساس شرایط استبدادی حاکم بر کشور، تا پایان گذار از نظام استبدادی جمهوری اسلامی و فراهم شدن فعالیت آزاد و فضای باز سیاسی، برای پیشبرد اهداف حزب بر دو شکل ساختار تشکیلاتی فعالیت خواهد کرد:
- ساختار غیر علنی در داخل کشور؛
- ساختار علنی در خارج از کشور.
ارکان حزب امید ایران عبارتند از:
1- اعضاء
2- کنگره
3- شورای دبیران
4- هیئت نظارت و رفع اختلاف
5- کارگروهها
6- هستهها
۱: اعضاء
عضویت اعضاء توسط شورای دبیران و بر اساس مفاد ذکر شده صورت میپذیرد:
الف: شرایط عضویت
1- ایرانی بودن
2- سن بالای ۱۸ سال
3- پذیرفتن مرامنامه، اساسنامه و آئیننامه داخلی حزب
4- معرفی از سوی یک نفر از اعضاء رسمی (در ۲ سال اول) یا دو نفر (پس از ۲ سال) و تائید کارگروه عضویت.
تبصره 1: در مرحله اولیه تشکیل حزب، بر اساس تایید شورای موسسان، هیئت دعوت به عضویت میتواند بر اساس فرم تکمیلی داوطلبان عضویت اقدام به عضوگیری کند.
ب: مسئولیتها و وظایف و حقوق اعضاء:
1- حقوق یکسان و برابر همه اعضاء حزب
2- پرداخت حق عضویت
3- پایبندی به آئیننامه و مقررات انظباتی حزب
4- نداشتن عضویت در دیگر احزاب ایرانی
5- به جز کنگرهی اول، شرط حق رای در کنگره و ارگانهای وابسته به آن، پس از سپری شدن دو ماه از عضویت خواهد بود.
6- به جز کنگرهی اول، داشتن حق نامزدی برای شرکت در شورای دبیران، پس از سپری شدن دوران عضویت به مدت شش ماه و انجام فعالیت در یک کارگروه به مدت سه ماه، ممکن میباشد.
7- شرایط و نحوهی عضویت حزب در داخل کشور تا پایان دوران گذار از جمهوری اسلامی بصورت غیرعلنی خواهد بود و توسط شورای دبیران تبین و اجرا میشود.
تبصره 2: اعضاء حزب حق شرکت در تمام فعالیتهای مدنی – اجتماعی که با مرامنامه و اساسنامه و مصوبات حزب در تناقض نباشد را دارند.
تبصره 3: عضویت در نهادهای نظامی و انتظامی، امنیتی، قضایی، مجلس و حکومت (تا قبل از سرنگونی جمهوری اسلامی) در داخل ایران و در خارج مغایر اهداف حزب بوده و ممنوع میباشد.
ج: شرایط لغو عضویت:
لغو عضویت یک یا هر تعداد از اعضاء توسط شورای دبیران و بر اساس مفاد ذکر شده در آیین نامه انضباطی صورت میپذیرد.
۲: کنگره
کنگره بالاترین ارگان تصمیمگیری حزب است و حداقل سالی یک بار برگزار میشود.
الف: وظایف کنگره
1- تعیین خط مشی سیاسی و اجرایی حزب
2- تعیین و تصویب آئیننامه و مقرارت داخلی حزب
3- بررسی گزارشات سالانهی فعالیتهای شورای دبیران، هیئت نظارت و رفع اختلاف و کارگروهها
4- انتخاب اعضای شورای دبیران
5- انتخاب اعضای هیئت نظارت و رفع اختلاف
6- تعیین میزان حق عضویت
7- اخراج و برگرداندان دوبارهی عضو
8- تصمیمگیری برای انحلال حزب
9- بررسی پیشنهادهای شورای دبیران، هیئت نظارت و رفع اختلاف، کارگروهها و مطالبی که یک چهارم اعضاء از طریق دبیرخانه به کنگره ارائه دادهاند.
تبصره 4: تصمیمگیری برای انحلال حزب نیازمند درخواست سه چهارم اعضای حزب میباشد.
تبصره 5: در صورت انحلال حزب، آخرین کنگره قبل از انحلال، مسئولیت دارد که وضعیت امکانات و اموال حزب را روشن کند.
ب: شرایط تشکیل جلسات کنگره
1- جلسات کنگره با فراخوان و ارسال دعوتنامهی دبیرخانهی شورای دبیران به اعضاء حداقل سالی یک بار تشکیل میشود.
2- جلسات فوقالعادهی کنگره در هر زمان لازم با فراخوان شورای دبیران و یا یک سوم اعضاء حزب تشکیل میشود.
3- دستورات جلسات فوقالعادهی کنگره باید از قبل تعیین و توسط دبیرخانهی حزب به اعضاء اعلام شود. کنگره بر اساس همان دستورات اعلام شده تشکیل و بر مبنای همان دستور جلسه تصمیم میگیرد.
4- دستورجلسهی فوقالعاده زیر نظر شورای دبیران یا بر اساس درخواست یک سوم اعضاء متقاضی، تعیین میشود.
5- جلسات کنگره با حضور تعداد نیم بعلاوه یک اعضاء به صورت حضوری و یا از طریق آنلاین رسمیت مییابد.
6- جلسات، تصمیمات و انتخابات کنگره با حضور حقیقی و مجازی اعضاء انجام میشود.
7- تاریخ و دستور جلسهی برگزاری کنگره یا کنگره فوقالعاده، از یک ماه قبل و از طریق ایمیل توسط دبیرخانه، به اعضاء ارسال میشود.
8- مصوبات در کنگره با رای نصف به اضافه یک اعضاء حاضر در جلسه (حضوری و آنلاین) قانونی است.
9- تصمیمات کنگره در خصوص ساختار یا تغییر مفاد مرامنامه باید با رای دو سوم اعضاء (حضوری و آنلاین) باشد.
10- کارگروه مالی و تدارکات مسئولیت اجرایی انتخابات در کنگره را به عهده دارند.
11- همهی نامزدها برای انتخابات در کنگره از حقوق برابر برخوردارند.
تبصره 6: در صورت عدم حضور نصف به اضافه یک، تشکیل کنگره به یک ماه بعد موکول میشود.
تبصره 7: کنگرهی فوقالعادهی مرحلهی دوم بعد از سه ماه تشکیل میشود و با هر تعداد حاضرین رسمیت دارد و مصوبات آن با ۲/۳ آرا حاضرین به تصویب میرسد.
تبصره 8: دستور جلسهی کنگرهی مرحله دوم میبایست بیست و یک روز قبل از جلسه توسط دبیرخانه حزب، از طریق ایمیل به اعضاء، ارسال شده باشد.
۳: شورای دبیران
شورای دبیران پس از کنگره بالاترین مرجع تصمیمگیری میباشد.
ساختار شورای دبیران:
شورای دبیران متشکل از پنج نفر عضو اصلی و دو نفر عضو جانشین، از میان اعضاء حزب بر اساس کسب بیشترین آراء در کنگره انتخاب میشوند.
ترتیب آراء کسب شده معیار دبیران اصلی و جانشین خواهد بود.
تبصره 10: در کنگرهی اول، شورای دبیران از بین موسسان حزب انتخاب خواهند شد.
1- شورای دبیران از میان خود فردی را به عنوان دبیر نخست شورای دبیران انتخاب خواهد کرد.
2- جانشینان میبایست همانند اعضای اصلی در تمامی نشستهای شورای دبیران، بدون داشتن حق رای شرکت کنند.
3- در صورت غیبت یکی از اعضای اصلی شورای دبیران، یکی از اعضاء جانشین حق رای خواهد داشت.
4- هرگاه تعداد اعضاء شورای دبیران به کمتر از 3 نفر رسید، شورا موظف است برای ترمیم شورای دبیران کنگرهی فوقالعاده فراخواند.
5- دبیرشورا حداکثر میتواند برای دو دورهی متوالی سمت دبیر شورای دبیران را داشته باشد.
6- رایگیری برای انتخاب اعضای شورای دبیران بهصورت مخفی خواهد بود.
7- اعضای شورای دبیران حق استعفا دارند.
8- عزل عضو شورا با رأی عدم اعتماد 3/2 اعضای شورا امکانپذیر است.
تبصره 11: در صورت استعفا یا عزل، جانشین جایگزین میشود.
تبصره 12: نحوهی رای گیری مخفی در جلسه آنلاین توسط آییننامه اجرایی انتخابات تعیین خواهد شد.
9- کلیهی نامزدهای شورای دبیران میبایست درخواست نامزدی خود را از 20 روز قبل از برگزاری کنگره، به دبیرخانهی شورا ارسال کرده باشند.
10- جلسات شورای دبیران با حضور سه نفر از دبیران شورا رسمیت مییابد.
11- تمامی تصمیمات و مصوبات جلسات شورای دبیران با حداقل 3 رای مثبت تصویب میشود.
12- شورای دبیران پس از تصویب مرامنامه و اساسنامه در کنگره انتخاب میشوند.
مسئولیتهای شورای دبیران:
1- برنامهریزی و مدیریت کارهای سازمانی حزب و اجرای مصوبات کنگره
2- پیگیری مصوبات آئین نامهی داخلی در کنگره
3- صدور بیانیه و اعلامیه های سیاسی حزب
4- همکاری و هماهنگی کارگروهها، برای پیشبرد برنامههای حزب
5- تشکیل هستههای حزبی و انتخاب مسئولان آنها
6- شورای دبیران به کنگره پاسخگو میباشد.
7- تامین منابع مالی و تدارکات و نظارت بر فعالیت کارگروه مالی زیر نظر شورای دبیران خواهد بود.
8- بررسی صلاحیت نامزدهای شورای دبیران و مطابقت با معیارهای آئین نامه، مرامنامه و اساسنامهی حزب، از وظایف شورای دبیران میباشد.
9- جلسات شورای دبیران حداقل هر پانزده روز یک بار برگزار میشود.
10- دبیر نخست حزب قدرت اجرایی و هماهنگی حزب را عهدهدار است.
11- شورای دبیران، در صورت نیاز میتوانند دبیر نخست را تغییر دهند.
۴: هیئت نظارت و رفع اختلاف
1- اعضای هیئت نظارت و رفع اختلاف، توسط کنگره و از میان اعضا (ترجیحا حقوقدانان) به تعداد حداقل یک نفر انتخاب میشوند.
تبصره 11: هیئت نطارت و رفع اختلاف برای رسیدگی به پروندههای واصله باید دو نفر دیگر را از اعضای حزب برای مشاوره انتخاب کند.
تبصره ۱2: هیات نظارت و رفع اختلاف در کنگرهی اول از میان اعضای هیات موسس انتخاب خواهند شد.
الف) وظایف هیئت
1- نظارت بر عملکرد شورای دبیران، بهویژه در حوزههای عضویت، صلاحیتها، تفسیر مقررات و رفع اختلافات.
2- شرکت در جلسات شورای دبیران بدون حق رای
3- دریافت، بررسی و پاسخ به شکایات اعضا.
4- ارائه گزارشهای ششماهه به کنگره و اعضای حزب.
5- پیشنهاد اصلاحات یا محدودیت قانونی در صورت تخطی شورای دبیران از وظایف به کنگره.
6- این هیئت حق دخالت در فرآیندهای رأیگیری، تصمیمگیری، و مشاوره در امور اجرایی حزب را ندارد.
ب) حق دسترسی:
1- کمیتهی نظارت حق دارد به صورتجلسات، اسناد تصمیمگیری و فرآیندهای اجرایی شورای دبیران (مشروط بر حفظ محرمانگی) دسترسی کامل داشته باشد.
2- در موارد خاص مربوط به امنیت اعضا یا پروژههای درون کشوری، شورای دبیران میتواند از ارسال گزارشها یا مصوبات به هیئت نظارت و رفع اختلاف خودداری نماید.
ج) گزارشدهی شورای دبیران به هیئت
1- شورای دبیران موظف است هر سه ماه یکبار گزارش عملکرد خود را به کمیته نظارت ارائه دهد. این گزارش باید شامل تصمیمات مهم، فرایند بررسی صلاحیت اعضا، تغییرات اساسنامهای و فعالیتهای اجرایی باشد.
2- شورای دبیران باید حداکثر ظرف ۱۵ روز به استعلامهای رسمی کمیته نظارت پاسخ کتبی دهد.
3- عدم ارائهی گزارش یا پاسخ، در صورت تکرار و تأیید کمیته نظارت، میتواند به تشکیل جلسهی اضطراری کنگره منجر شود.
4- این هیئت میتواند مشروط به تأیید حداقل یک سوم اعضای حزب، درخواست برگزاری کنگرهی فوقالعاده دهد.
د) صلاحیتها و وظایف:
1- رسیدگی به شکایات و اختلافات میان اعضا با هم یا بین اعضا و نهادهای حزبی.
2- بررسی تخلفات انضباطی بر اساس آییننامهی انضباطی مصوب کنگره.
3- صدور رأی با رعایت حقوق طرفین و اعلام رسمی نتایج به شورای دبیران.
4- کلیهی رسیدگیها باید با رعایت اصول محرمانگی و احترام به کرامت اعضا انجام پذیرد و روند رسیدگی در صورت درخواست طرفین قابل مستندسازی است.
۵: کارگروهها
کارگروهها و کمیتهها، بازوهای اجرایی حزب میباشند که زیر نظر شورای دبیران فعالیت میکنند.
الف: کارگروه آموزش
این کارگروه مسئولیت برنامههای آموزشی حزب بر اساس اصول مرامنامه، اساسنامه، مصوبات کنگره و سیاستهای تعیین شدهی شورای دبیران را بر عهده دارد.
ب: کارگروه مالی و تدارکات
این کارگروه مسئولیت برنامهریزی و تامین نیازهای مالی و کارهای اجرایی حزب را به عهده دارد.
1- نیازهای مالی حزب از طریق جمعآوری حق عضویت، کمکهای مالی و فعالیتهای مالی تامین میشود.
2- دریافت کمکهای مالی از سوی اعضا بلامانع است.
3- حزب از سوی هیچ دولتی کمک مالی نخواهد پذیرفت.
4- سایر کمکهای مالی از سوی احزاب، ان.جی.او ها، موسسات خیریه و غیره با تصویب شورای دبیران صورت میگیرد.
ج: کارگروه روابط عمومی و رسانه
این کارگروه مسئولیت ایجاد ارتباطات حزب با سایر نهادهای مدنی و نهادهای بینالمللی را بر عهده دارد.
کارگروه روابط عمومی و رسانه مسئولیت طراحی تارنما (وب سایت)، راهاندازی شبکههای اجتماعی، خبررسانی و تبلیغات در شبکههای اجتماعی و به روز کردن آنها و همچنین تدارک برنامهها برای شبکههای دیداری و شنیداری به جهت تبلیغ و ترویج هدفها و برنامههای حزب را عهدهدار میباشد.
د: کارگروه دبیرخانهی شورای دبیران
این کارگروه زیر نظر شورای دبیران مسئولیتهای زیر را بر عهده دارد:
1- ثبت و ضبط برنامهها و گزارشات
2- دریافت نامهها و مکاتبات حزبی با اعضاء و دیگر نهادها
3- ارسال بیانیهها و کلیهی ارتباطات حزب با نهادهای سیاسی، مدنی، اجتماعی ایرانی و بینالمللی
4- پل ارتباطی بین کارگروها و اعضای حزب در داخل، نهادها و سازمانهای سیاسی دیگر و روابط بینالملل.
تبصره ۱3: تصمیمات روابط بینالملل دبیرخانه پس از بررسی و ارزیابی حقوقی و کارشناسی بینالمللی قابل اجرا است.
ه: کارگروه گذار از جمهوری اسلامی
این کارگروه مسئولیت پیشبرد اهداف مندرج در مرامنامهی حزب و وظایف آن را به شرح زیر دارا میباشد:
1- تهیهی نقشه راه و برنامهریزی اجرایی
2- برگزاری سمینار و نشستها با دیگر نیروهای سیاسی
3- تشکیل هستههای اجرایی علنی و غیرعلنی در داخل و خارج از کشور
4- برقراری ارتباطات لازم با هستهها و هماهنگی آنها با جنبشهای مدنی داخل کشور.
و: کارگروه زنان
این کارگروه زیر نظر شورای دبیران مسئولیت بررسی و شکلدهی فعالیتهای اجتماعی زنان و پل ارتباطی حزب با جامعهی زنان را عهدهدار است.
ز: کارگروه کارگران و مزدبگیران
این کارگروه زیر نظر شورای دبیران مسئولیت بررسی و شکلدهی تشکلهای کارگری و پل ارتباطی حزب با جنبش کارگران و زحمتکشان را عهدهدار است.
ح: کارگروه روابط بین الملل
1- وظیفهی این کارگروه برقراری ارتباط با احزاب خواهر و نمایندگان رسمی دولتها و نهادهای بینالمللی خواهد بود. این کارگره زیر نظر شورای دبیران فعالیت خواهد کرد.
2- تصمیمات این کارگروه پس از ارزیابی حقوقی و کارشناسی بینالمللی و تایید شورای دبیران به اجرا در خواهد آمد.
ط: پشتیبانی از مبارزان و آزادگان ایران
این کارگروه زیر نظر شورای دبیران و از بین هموندان و مشاوران همسو با حزب انتخاب میشوند. وظایف این کارگروه عبارت است از:
1- این کارگروه گزارشات هفتگی یا ماهانهی خود را از طریق ایمیل یا روشهای دیگری که شورای دبیران مشخص خواهد کرد، به شورای دبیران تقدیم میکند.
2- پروژههای اجرایی این کارگروه پس از تایید شورای دبیران به اجرا در خواهد آمد.
حوزه فعالیت:
1- پشتیبانی از زندانیان سیاسی ـ عقیدتی دیگر مبارزان راه آزادی
2- تلاش برای لغو دائمی حکم اعدام شامل ثبت و نشر گزارشهای اعدامها، اتهامات و احکام دادگاهها و تهیهی برنامههای آموزشی جهت آگاه عموم برای لغو قانون اعدام برای همیشه در ایران
3- اعلام موضع و نظر نسبت به موارد بارز نقض حقوق بشر
4- حمایت از خانوادهی فعالان سیاسی زندانی
5- تعداد اعضای این کارگروه بر اساس تصمیم کارگروه و شورای دبیران تعیین میشود.
ی: کارگروه کارشناسان و مشاوران سیاسی
این کارگروه زیر نظر شورای دبیران وظایف زیر را بر عهده دارد:
1- تدوین پیشنویس موضعگیریهای سیاسی برای تصویب شورای دبیران
2- استعلام از کارشناسان برای تصمیمات مهم سیاسی
3- برگزاری سمینارها و میزگردهای کارشناسی با متخصصان حزبی و غیرحزبی
4- تحلیل سیاسی رویدادها و ارائهی گزارش تحلیلی به شورای دبیران
5- ارائهی مشاورهی کارشناسی در موضوعات تخصصی (اقتصاد، حقوق، روابط بینالملل، فناوری و…)
ک: کارگروه محیط زیست
این کارگروه مسئولیت تدوین سیاستهای زیستمحیطی، نظارت بر آلودگی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و همکاری با نهادهای بینالمللی محیط زیست را بر عهده دارد.
ن: کارگروه اتنیک
این کارگروه مسئولیت حمایت از حقوق اتنیکها، ترویج زبانهای مادری، فرهنگسازی احترام به تنوع و ارتباط با تشکلهای اقوام را بر عهده دارد.
س: کارگروه جوانان
این کارگروه مسئولیت بسیج و سازماندهی جوانان، ایجاد فضاهای مشارکتی، حمایت از ایدههای نوآورانه جوانان و ارتباط با دیگر نهادهای جوانان را بر عهده دارد.
ع: کارگروه فرهنگ و هنر
این کارگروه مسئولیت حمایت از هنرمندان، ترویج آزادی هنری، حفظ میراث فرهنگی و برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری را بر عهده دارد.
ق: کارگروه حقوق بشر
این کارگروه مسئولیت آموزش، ترویج و صیانت از اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیونهای مربوط به آن، حفظ کرامت انسانی و تبیین عدالت انتقالی برای اعضای حزب، کنشگران سیاسی و مدنی و هممیهنان آزاده را بر عهده دارد.
۶: هستهها
هستههای حزبی بنابر شرایط و ضرورتها و فعالیتهای حزب زیر نظر شورای دبیران شکل میگیرند. هستهها و شاخههای حزب با حداقل سه عضو در هر حوزه جغرافیایی تشکیل میشوند.
هستهها شامل دو بخش داخل و خارج از کشور میباشند:
الف: هستههای داخل کشور
1- هستهها در داخل ایران به شکل نیم علنی تا غیرعلنی فعالیت میکنند.
2- هستهها در داخل وظیفه فعالیتهای میدانی و انتقال اهداف حزب در داخل کشور را به عهده دارند.
3- هستهها بر اساس پروتکل تنظیم شده فعالیت خواهند کرد.
ب: هستههای خارج کشور
1- هستهها در خارج از کشور بطور علنی تشکیل شده و فعالیت میکنند.
2- هستههای خارج از کشور وظیفهی فعالیتهای میدانی برای تحقق اهداف حزب در خارج از کشور را به عهده دارند.
نظم زمانی ارکان حزب
الف) برگزاری کنگره:
کنگرهی سراسری حزب حداقل سالی یک بار و حداکثر هر دوازده ماه و نیم باید برگزار شود. تعویق تشکیل کنگره، تنها با رأی دو سوم اعضای شورای دبیران و در صورت بروز شرایط اضطراری قابل قبول است.
ب) کارگروهها:
1- هر کارگروه موظف است حداقل هر یک ماه یکبار جلسه رسمی (حضوری یا مجازی) تشکیل دهد.
2- کارگروهها موظفند گزارش عملکرد هرماه خود را به شورای دبیران ارائه دهند.
3- مسئول هر کارگروه موظف است صورتجلسات و برنامههای اجراشده را ثبت و به دبیرخانه ارسال کند.
ج) شورای دبیران:
1- شورای دبیران موظف است حداقل ماهانه یک جلسه رسمی تشکیل دهد.
2- شورای دبیران باید هر شش ماه یکبار گزارش عملکرد مکتوب خود را به کنگره (در صورت تشکیل) یا به اعضای حزب ارسال نماید.
3- فاصله بین انتخاب اعضای شورای دبیران تا ارائهی اولین گزارش عملکرد نباید بیش از ۶۰ روز باشد.
این اساسنامه در تاریخ 29 ژانویه 2026 معادل 9 بهمن 1404 در اولین کنگره آنلاین حزب به تصویب رسید.
0 Comments